نامه‌ تازه‌ای از کشیش زندانی سعید عابدینی منتشر شد

(به نقل از محبت نیوز)

سعید عابدینی، کشیش ایرانی-آمریکایی زندانی در ایران، در نامه‌ای که به تازگی منتشر شده است مجددن از شرایط سخت خود در زندان گفته است.

کشیش عابدینی که ۳۳ سال سن دارد، دوران محکومیت هشت ساله خود را در زندان اوین تهران می‌گذراند.

به گزارش « محبت نیوز» رادیو فردا به نقل از شبکه خبری فاکس اعلام کرد، این کشیش مسیحی که به دلایل عقیدتی در ایران دستگیر و محکوم شده است، به تازگی و پس از هفته‌ها انزوا، در دیدار با نزدیکان خود نامه‌ای را به آنها داده که در نهایت به دست نغمه، همسر سعید عابدینی رسیده است.

همسر آقای عابدینی که به همراه دو فرزند خود در ایالات متحده به سر می برد و از بیم بازداشت در ایران، هنوز از همسر خود دیدار نکرده است.

بر اساس گزارش شبکه خبر فاکس، کشیش عابدینی در نامه خود نوشته است: «در جریان محاکمه‌ام شنیدم که دستگیری و زندانی شدن من موجب اتحاد میان کلیساهای مذاهب مختلف مسیحی، از شهرها و کشورهایی مختلف شده که به دلیل تفاوت هایشان [پیش از این] هرگز به یکدیگر نمی‌پیوستند».

او از این «اتحاد» ابراز خوشحالی کرده و می‌نویسد خشنود است که «زنجیرهایی که امروز مرا در بر گرفته، به رشته‌ای برای اتحاد و عمل و عبادت بدل شده است.»

کشیش سعید عابدینی تا به امروز نزدیک به ۲۴۰ روز را در زندان گذرانده و دوره‌هایی از این مدت را در سلول انفرادی بوده است.

این کشیش ایرانی-آمریکایی در نامه‌ای دیگر که از زندان فرستاده و در فرودین ماه در خارج از ایران منتشر شده بود، نوشته بود «در زندان کتک خورده است و به خاطر مسیحی بودنش اجازه درمان نیز به او داده نشده است».

به گزارش شبکه خبری فاکس، بنابر آنچه خانواده کشیش عابدینی گفته و وکلای او تایید کرده‌اند، این کشیش زندانی در یک مورد بر اثر صدمات ناشی از شکنجه‌های فیزیکی دچار خونریزی داخلی شد.

بیش از یک دهه پیش، سعید عابدینی کار خود را به عنوان یک خادم مسیحی و سازمان‌دهنده کلیساهای خانگی برای نوکیشان مسیحی ایران آغاز کرد. سعید عابدینی چند سال پیش در ایران بازداشت شد اما با دادن تعهد رسمی پذیرفت از این پس فعالیت‌های مذهبی خود را در این کشور متوقف خواهد کرد.

او مهر ماه سال گذشته به ایران بازگشت و در همین زمان توسط نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی بازداشت و به زندان اوین فرستاده شد.

در نهایت بهمن ماه گذشت به هشت سال زندان محکوم شد.

آقای عابدینی اتهام تبليغ مجدد مسيحيت در ايران را رد کرده و گفته است که تنها برای راه‌اندازی يک يتيم‌خانه به ايران سفر کرده بود.

از آن زمان، خانواده و وکلای این کشیش آمریکایی-ایرانی در تلاش برای آزادی او با مراکز مختلف دولتی و خصوصی، از جمله وزارت خارجه ایالات متحده، تماس برقرار کرده‌اند.

هفته گذشته نیز نمایندگان مرکز «قانون و عدالت» در آمریکا، که وکالت عابدینی و خانواده‌اش را در ایالات متحده عهده دار است، با مقام‌های وزارت خارجه آن کشور دیدار کردند. این مرکز تأکید دارد با توجه به وضعیت خطرناک سلامت سعید عابدینی، وزارت خارجه آمریکا باید هرچه زودتر برای آزادی این شهروند آمریکایی وارد عمل شود.

در تازه‌ترین گزارش سالیانه «آزادی مذاهب در جهان» که وزارت خارجه آمریکا آن را منتشر می‌کند، ایران همچون سال‌های گذشته به مواردی مانند «زیرپا گذاشتن پی‌درپی آزادی‌های اقلیت‌های مذهبی»، «بازداشت و آزار باورمندان و نوکیشان مذاهب و دین‌های گوناگون» و «ایجاد فضای ترس و هراس» متهم شده است. دولت ایران انتفادهای موجود به وضعیت آزادی عقیده، دین و مذهب را در ایران رد می‌کند.

محمد سهرابی ، سعید معینی  & ابراهیم طباطبایی

بیانیه ناظرکلیساهای جماعت ربانی امریکا در مورد بازداشت و فشارها بر کلیسای فارسی زبان درایران

(به نقل از محبت نیوز)

 

بیانیه دکتر جرج وود، ناظر کلیساهای جماعت ربانی آمریکا و مدیر شورای جهانی کلیساهای جماعت ربانی در مورد بازداشت کشیش روبرت آسریان و فشار بر کلیساهای فارسی زبان در ایران .

« محبت نیوز» - پس از انتشار خبر بازداشت کشیش "روبرت آسریان" یکی از رهبران کلیسای جماعت ربانی در تهران خبرهایی نیز در خصوص فشارهای مقامات امنیتی برای تعطیلی این کلیسا نیز قوت گرفت . اینگونه اعمال حکومت و مسئولان امنیتی در ادامه سلسله محدودیت‌های فزاینده‌ای است که کلیساهای تبشیری در چند سال گذشته با آن مواجه بوده‌ است.

بر همین اساس دکتر جرج وود، ناظر کلیساهای جماعت ربانی آمریکا و مدیر شورای جهانی کلیساهای جماعت ربانی در زمنیه بیانیه ایی را بر روی وب سایت خود منتشر کردند.

متن این بیانیه بدین شرح است :

"در روز ۲۱ مه ، ماموران امنیتی بعد از برهم زدن یک جلسه دعا، کشیش "روبرت آسریان" را در کلیسای مرکزی جماعت ربانی تهران دستگیر کردند. پیش از مراجعه به کلیسا، این مقامات به منزل کشیش آسریان هجوم بردند و کامپیوتر و کتابهای وی را ضبط کردند. سپس کشیش آسریان را حین اداره یک جلسه دعا در کلیسا یافته و ضمن بازداشت او خبر از تعطیلی قریب الوقوع کلیسا دادند.

تاکنون اطلاعی در مورد وضعیت و محل نگهداری این کشیش در دست نیست. همه شواهد به این احتمال اشاره دارند که مقامات ایرانی، بر خلاف قانون و موازین حقوق بشر، در پی تعطیل ی کلیسای جماعت ربانی مرکز هستند.

بازداشت کشیش "روبرت آسریان" یکی از چند مورد دستگیری است که پیش از انتخابات ریاست جمهوری ماه آینده به وقوع پیوسته است. به نظر میرسد این واقعه تلاشی برای پایان بخشیدن به مراسم عبادی کلیساها به زبان فارسی باشد که زبان اکثر ایرانیان است. اما جلسات کلیسایی به زبان ارمنی، که برای عمده ایرانیان قابل فهم نیست، آزاد است.

مسیحیان ایماندار ایرانی نگرانند که تعطیلی کلیسای مرکزی جماعت ربانی در تهران مقدمه‌ای برای تعطیل کردن همه کلیساهای فارسی زبان ایران باشد. چنین اقدامی در واقع پایان بخشیدن به اعلان عمومی انجیل مسیح در این کشور خواهد بود.

ما از تمام کلیساهای عضو شورای جهانی کلیساهای جماعت ربانی (WAGF) درخواست داریم تا برای کشیش آسریان و ایمانداران دیگر در کلیسای جماعت ربانی ایران دعا کنند. ما همچنین تقاضا داریم تا برای مقامات ایرانی نیز دعا کنند تا حقوق مردم را برای پرستش آزادانه و مطابق اختیار خود رعایت کنند.

محمد سهرابی ، سعید معینی  & ابراهیم طباطبایی

بازداشت یکی از رهبران کلیسای جماعت ربانی تهران در حین مراسم دعا

(به نقل از محبت نیوز)

کشیش "روبرت آسریان" از رهبران شورای کلیسای جماعت ربانی در تهران، حین اجرای مراسم دعا توسط نیروهای امنیتی و لباس شخصی رژیم جمهوری اسلامی بازداشت شد.

به گزارش "محبت نیوز"، در ادامه فشارهای حکومت مذهبی جمهوری اسلامی و در راستای محدودیت هرچه بیشتر مسیحیان، صبح روز سه شنبه 31 اردیبهشت (برابر با 21 می 2013) ، ماموران امنیتی لباس شخصی به قصد دستگیری کشیش "روبرت آسریان" یکی از رهبران کلیسای جماعت ربانی تهران، به منزل وی هجوم برده ولی وی را در منزل نیافتند .

پس از آن ماموران امنیتی با مراجعه به کلیسای جماعت ربانی مرکز واقع در اول خیابان طالقانی در تهران کشیش" روبرت آسریان " را که درحین اجرای مراسم دعا بوده بازداشت و با خود به مکان نامعلومی بردند.

بر اساس این گزارش، ماموران همچنین منزل این کشیش مسیحی را نیز مورد بازرسی و تفتیش قرار دادند که برخی از وسایل شخصی از جمله کامپیوتر و برخی از کتب الهیات مسیحی ایشان را نیز ضبط و با خود بردند .

پس از بازداشت " روبرت آسریان" جلسات هفتگی دعا که در روزهای سه شنبه هر هفته از ساعت 17:30 تا 19:30 در این کلیسا انجام می شد تعطیل اعلام شد. بر اساس گفته یکی از مسیحیان در گفتگو با محبت نیوز، وی که روز سه شنبه عصر برای حضور در این مراسم هفتگی به کلیسا مراجعه کرده بود با درهای بسته مواجه گردید و به وی گفته شده که تا اطلاع ثانوی مراسم دعا تشکیل نخواهد شد.

دکتر" روبرت آسریان" روانشناس، مولف و مترجم از مسیحیان ارامنه ساکن تهران است ، وی یکی از رهبران شورای کلیسای جماعت ربانی و سالهاست که در تدریس و مدیریت آموزشگاه کتابمقدس در کلیسای فارسی زبان جماعت ربانی در تهران به خدمت مشغول است. از ایشان نیز تاکنون کتابهای ارزشمندی در حوزه الهیات مسیحی ترجمه و توسط ناشران داخلی چاپ و منتشر شده است .

کلیسای جماعت ربانی مرکز در تهران مدتی است که تحت فشارهای امنیتی برای تعطیلی جلسات خود قرار گرفته است. در همین ارتباط کمیته ماده 18 احتمال تعطیلی کامل کلیسا را تا آخر خرداد ماه بسیار جدی دانست.

 در این راستا اعضای کلیسای جماعت ربانی دعوت شده‌اند تا در جلسه روز یکشنبه آینده ، حضور یافته و از تصمیم نهایی شورای کلیساهای جماعت ربانی مطلع گردند و بر اساس اخبار منتشره، افزایش تهدیدات و فشارهای مسئولان امنیتی بر اعضا و رهبران کلیسا، عامل این تصمیم‌گیری عنوان شده است.

مدت‌ها است کلیساهای جماعت ربانی مرکز و دیگر کلیساهای وابسته به آن تحت فشار نهادهای امنیتی قرار گرفته تا از برگزاری جلسات به زبان فارسی خودداری کند و ادامه فعالیت آن را مشروط به ارائه خدمات تنها به زبان ارمنی کرده‌اند.

سال‌ها است وزارتخانه های اطلاعات و ارشاد اسلامی به طرق گوناگون کلیه فعالیتها، مراسمات مذهبی و اجتماعات مسیحیان در داخل کلیساها را به اشكال علنی و غیر علنی در حاکمیت اسلامی تحت نظر قرار داده اند. همچنین ماموران امنیتی برای جلوگیری از جلسات كلیسائی و آموزشی به زبان فارسی رهبران کلیساها را مجبور به معرفی اعضاء و ارائه لیست شركت كنندگان در جلسات کرده اند.

تعقیب ، آزار ، ارعاب و بازداشت غیر قانونی مسیحیان بویژه نوکیشان مسیحی فارسی زبان  ایران در نظام جمهوری اسلامی سالیان است که بدون رعایت موازین قانونی توسط ماموران رسمی و غیر رسمی حاکمیت در حال انجام می باشد و بارها موجب اعتراض نهادهای دینی و حقوق بشری جهان قرار گرفته است.

محمد سهرابی ، سعید معینی  & ابراهیم طباطبایی

مسیحی بودن در ایران کار آسانی نیست

(به نقل از محبت نیوز)

ما مسیحیان، در این کشور دارای یک مسؤولیت هستیم. حتی اگر این حق را نداشته باشیم که مردم را از مهاجرت بازداریم، ولی باید به ایمان داران خود بگوییم که چه نقشی می توانند ایفا کنند.

« محبت نیوز» -- طی ۳ دهه اخیر دو سوم پیروان کلیسای آشوری- کلدانی، جمهوری اسلامی را ترک کرده اند و ساکن کشورهای خارجی، به ویژه ایالات متحده و اروپای غربی شده اند. به گزارش روز، آقای رمزی گرمو، اسقف اعظم کلیسای آشوری در ایران، به آپیک اظهار داشت: "آشوری هایی که در ایران مانده اند در حدود هزار نفرند."

وی در سفر به سوئیس و شهر سن موریس، به دعوت سازمان "کمک به کلیساهای در خطر افتاده" در بخش فرانسه زبان این کشور، با نگاهی خیرخواهانه به حضور مسیحیان و همچنین آینده این کلیسا در ایران امیدوار است.

قانون اساسی جمهوری اسلامی سه اقلیت مذهبی غیرمسلمان را به رسمیت می شناسد: مسیحیان که در حدود ۷۰ هزار نفرند و به گروههای مختلفی تعلق دارند؛ زرتشتیان که قدیمی ترین مذهب ایران باستان است و در حدود ۳۰ هزار نفرند و همچنان آتشکده های خود را حفظ کرده اند؛ و بالاخره یهودیان که در حدود ۲۰ هزار نفرند و دارای کنیسه هستند. مسیحیان در میان ۷۸ میلیون نفر جمعیت ایران که عمدتن مسلمان شیعه اند، یک اقلیت کوچک محسوب می شوند.

بخش بزرگی از مسیحیان [بیش از ۵۰ هزار نفر] ارمنی ارتدوکس هستند که مهد تاریخی شان شهر اصفهان است که در قرن شانزدهم به دستور شاه عباس اول به آنجا تبعید شدند. مرکز آشوری- کلدانی ها طی قرون ابتدایی پس از میلاد مسیح در شهر ارومیه قرار داشت که معنی آن در زبان آشوری یعنی "شهر آب" و در کنار دریاچه ای به همین نام در شمال غربی ایران و در نزدیکی مرز ترکیه قرار دارد. آنها امروز تنها ۵۰۰۰ نفرند و به مانند دیگر مسیحیان عمدتن ساکن تهران اند. درواقع مراکز مذهبی تمامی جامعه های مذهبی ایران در تهران قرار گرفته.

آشوریان شرق که در گذشته "نستوریان" نامیده می شدند، در حدود ۷۰۰۰ نفرند، درحالی که پروتستان ها، مسیحیان انجیلی، و تعمیدیون در حدود هزار نفر و ارمنی های کاتولیک نیز در حدود ۳۰۰ نفرند. و اما کاتولیک های لاتین که درواقع خارجیان یا فرزندان زوج های مخلوط محسوب می شوند، در حدود ۵۰۰ نفرند. اسقف گرمو می گوید: "این اعداد تقریبی اند، زیرا ما آمار دقیقی از تعداد واقعی مسیحیان داخل کشور نداریم."

او که دارای اصلیت عراقی است در ادامه افزود: "پس از انقلاب اسلامی موجی از مهاجرت در میان مسیحیان به وجود آمد. آنهایی که در ایران باقی ماندند، جزو قشرهای کمتر مرفه جامعه هستند. برخی مسیحیان نیز در ایران ماندند، زیرا سن شان بالا بود و آغاز یک زندگی جدید در خارج از کشور و در یک فرهنگ خارجی را سخت می دانستند."

- مسیحی بودن در ایران کار آسانی نیست

زندگی روزمره اسقف گرمو خیلی هم آسان نیست: مجوز اقامت و مجوز کار او باید هر ساله تمدید شوند و او صرفن باید مسیحیان را مخاطب خود قرار دهد، زیرا تبلیغ و تبشیر در میان مسلمانان اکیدن ممنوع است. ولی از نظر اسقف اعظم تهران، اینکه فکر کنیم قدرت کلیسا به تعداد مخاطبانش یا قدرت نهادهایش بستگی دارد کاملن اشتباه است. او دراین خصوص می گوید: "این نگاه یک نگاه انجیلی نیست و به ویژه عیسی خود به ما گفت «نترسید، گله کوچک من!» و این گله کوچک باید حضور عیسی را با پرداختن به آیین و اعتقادات خود به طور روزمره شهادت دهد."

کلیسای آشوری – کلدانی در تهران دارای دو مکان برای انجام آیین های مذهبی است. کلیسای حضرت یوسف که یک کلیسای خلیفه گری است و در آن جدا از اسقف، دو کشیش نیز زندگی می کنند که یکی از آنها یک کشیش پیر ۸۴ ساله با اصلیت عراقی و دیگری یک کشیش ایرانی است. در کلیسای حضرت مریم یک کشیش جوان ایرانی و سه راهبه کلدانی اقامت دارند که دو تا از آنها عراقی و دیگری ایرانی است. علاوه بر این افراد، شش راهبه دیگر [۳ عراقی و ۲ ایرانی و یک برزیلی که همگی از زمان شاه دارای ملیت ایرانی هستند] نیز در این کلیساها و دیگر اماکن متعلق به کلیساها حضور دارند.

- کلیسایی که رنج نبرد، به مانند یک درخت خشک است

کلیساها برای انجام آیین های مذهبی، آموزش و گردهمایی ها باز هستند. او می گوید: "ولی همه چیز باید در داخل ساختمان هایی انجام شود که ازسوی حکومت به رسمیت شناخته شده. به هیچ وجه نمی توان در خارج از این اماکن فعالیت مذهبی داشت، زیرا نمی توان در ملاء عام به تبشیر پرداخت یا به آموزه های انجیل اشاره کرد."

"ما مسیحیان، در این کشور دارای یک مسؤولیت هستیم. حتی اگر این حق را نداشته باشیم که مردم را از مهاجرت بازداریم، ولی باید به ایمان داران خود بگوییم که چه نقشی می توانند ایفا کنند. امروزه کلیسا به مردان و زنان برای دو اعتقاد اساسی نیاز دارد: عبادت که برای پرتوافکنی و درخشیدن کلیسا لازم است، و همچنین رنج های رسالتی که منبع باروری کلیسا محسوب می شود. اگر یک کلیسا متحمل رنج نشود، به مانند یک درخت خشک است."

محمد سهرابی ، سعید معینی  & ابراهیم طباطبایی

چهره مسیح در ادب فارسی

(به نقل از محبت نیوز)

زمانی قمر آریان شروع به خواندن "انجیل" کرده بود و نکاتی در آن یافت که به نظرش می‌رسید از دید جامعه دانشگاهی و فرهیخته ایران پنهان مانده است. کلاس‌های درس دکتر حکمت و انجیل‌خوانی‌ها سرانجام وی را مصمم کرد تا رساله دکتر‌ایش را به "مسیحیت" اختصاص دهد.

به بهانه اولین سالروز درگذشت «قمر آریان»

« محبت نیوز» - بیست‌و‌سوم فروردین برابر با اولین سالروز درگذشت دکتر «قمر آریان» پژوهش‌گر و نویسنده ایرانی است.

به نقل از رادیو کوچه، قمر آریان در یکم فروردین سال ۱۳۰۱ خورشیدی در شهر قوچان به دنیا آمد. از آن‌جا که قوچان مدرسه دخترانه نداشت، زمانی که قمر آریان به سن مدرسه رسید، پدرش که از معتبرترین مردان شهر بود، تصمیم گرفت مدرسه‌ای دخترانه تاسیس کند و از یکی از زنان شهر که شناخته ‌شده و باسواد بود، دعوت کرد تا مدیریت مدرسه را برعهده بگیرد.

قمر آریان تا ششم دبستان در این مدرسه درس خواند و بعد سه کلاس دبیرستان را در طول یک سال با معلم سرخانه گذراند و برای امتحان کلاس نهم به هم‌راه خواهرانش به مشهد فرستاده شد. سپس برای دو سال در دانش‌سرای مقدماتی دختران مشهد ماند و تدریس کرد و هم‌زمان به تحصیل در کلاس ششم ادبی در همین دانش‌سرا مشغول شد.

اما امتحانات کلاس ششم ادبی و علمی در تهران برگزار می‌شد و پدر مجبور شد قمر را به ‌شهر تهران بفرستد و از آن جایی که قمر موفق شد تا در امتحانات سراسری مقام دوم کشوری را کسب کند، پدر اجازه داد تا هم‌راه با برادرانش در تهران بماند و درس بخواند. وی در سال ۱۳۲۷ توانست لیسانس خود را از دانشگاه تهران بگیرد. او ترجیح داد که هم‌چنان در فضای آکادمی بماند و فوق‌لیسانس و دکترایش را نیز در همین دانشگاه بخواند تا سرانجام پس از ده سال، در سال ۱۳۳۷، با اخذ مدرک دکترای ادبیات فارغ‌التحصیل شد.

قمر آریان در طول تحصیل از حضور استادانی چون «بدیع‌الزمان فروزان‌فر»، «احمد بهمنیار»، «علی‌اصغر حکمت»، «جلال همایی»، «محمد معین»، «ذبیح‌اله صفا» و «حسین خطیبی» بهره برد و به آموختن زبان‌های باستانی پرداخت.

علی‌اصغرخان حکمت استاد تاریخ ادیان بود و قمر آریان نیز در همین زمان شروع به خواندن "انجیل" کرده بود و نکاتی در آن یافته بود که به نظرش می‌رسید از دید جامعه دانشگاهی و فرهیخته ایران پنهان مانده است. کلاس‌های درس دکتر حکمت و انجیل‌خوانی‌ها سرانجام وی را مصمم کرد تا رساله دکتر‌ایش را به مسیحیت اختصاص دهد. او می‌خواست طی تحقیقی جامع دریابد، اسامی و چهره‌های مسیحیت نظیر مسیح، مریم، و چلیپا چه جایگاهی در ادب فارسی دارند. به این ترتیب یکی از نخستین پژوهش‌های فارسی درباره مسیحیت با عنوان «چهره مسیحیت و تاثیر آن در ادبیات» شکل گرفت و بعدها با عنوان «چهره مسیح در ادب فارسی» در قالب کتاب به چاپ رسید و هنوز یکی از مهم‌ترین آثار فارسی زبان در باب ارتباط مسیحیت و ادب و فرهنگ فارسی است. او این فرصت را داشت که بتواند از منابع وسیعی استفاده کند. به گفته خودش، در آن سال‌ها دکتر عبدالحسین زرین‌کوب در دفتر یونسکو کار می‌کرد و کتابخانه یونسکو از کتابخانه دانشگاه جامع‌تر بود و به این ترتیب منابع بسیاری درباره مسیحیت در اختیار آریان قرار گرفت و وی رساله دکترای خود را با درجه بسیار خوب گذراند.

آریان از نخستین فارغ‌التحصیلان زن از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، از نخستین استادان دانشگاه زن در ایران و نیز از اعضای شورای عالی علمی مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی و همسر زنده‌یاد «دکتر عبدالحسین زرین کوب» بود. او در نه دهه عمر خود در کنار خلق آثاری ماندگار، بسیاری از وقایع فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مثل شرکت در کنگره مستشرقین در هند، دیدار با نیما یوشیج و حضور در جلسه محاکمه دکتر مصدق نخست‌وزیر دولت ملی پس از کودتای ۲۸ مرداد را نیز از سر گذراند.

و سرانجام دکتر قمر آریان در بیست‌و‌سوم فروردین‌ماه سال ۱۳۹۱ در سن نود سالگی و پس از یک دوره بیماری طولانی در تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا و در کنار همسرش، عبدالحسین زرین کوب، به خاک سپرده شد.

گزیده‌ای از آثار وی بدین شرح است: «کمال‌الدین بهزاد» (تحقیق در احوال و آثار بهزاد در محیط هرات عهد شاهرخ)، «چهره مسیح در ادب فارسی»، «ترجمه کتاب شرق نزدیک در تاریخ»، «ترجمه کتاب جهان اسلام»، و از مقالات قمر آریان: «چه کسی را دوست دارید»، «طومارهای بحرالمیت»، «لغت‌نامه آیین مسیح»، «مقایسه میان داستان‌های ایرانی و دانمارکی»، «کارنامه بزرگان ایران»، «یک سند تازه درباره بهزاد با تحلیلی از احوال و آثار او»، «ایران و سیاحت‌نامه‌ها»، «ویژگی‌ها و منشا پیدایش سبک مشهور به هندی در سیر تحول شعر فارسی»، «اسلام»، «چند نکته در باب شیوه غزلیات مولانا در جشن‌نامه محمد پروین گنابادی»، «ملاحظاتی در باب سبک عراقی در شعر فارسی در ارمغانی برای زرین‌کوب»، «چند نکته درباره اسرارالتوحید و شیخ ابوسعید هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی»، «چند نکته در باب سبک خراسانی در شعر فارسی جشن‌نامه استاد مدرس رضوی»، «به یاد شادروان دکتر حمید زرین‌کوب» و «گفتگو درباره حافظ ».

محمد سهرابی ، سعید معینی  & ابراهیم طباطبایی